Wypowiedzenie umowy o pracę za porozumieniem stron – co warto wiedzieć?

Nie wiesz, czy podpisać porozumienie stron z pracodawcą i co dokładnie oznacza takie zakończenie umowy o pracę. Z tego artykułu dowiesz się, jak działa rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron, jakie ma skutki finansowe i formalne oraz na co szczególnie uważać przy podpisywaniu dokumentu. Poznasz też praktyczny wzór pisma i przykładowe wyliczenia końcowego rozliczenia z pracownikiem.

Co to jest wypowiedzenie umowy o pracę za porozumieniem stron?

Porozumienie stron to dobrowolny, dwustronny sposób zakończenia stosunku pracy, w którym zarówno pracownik, jak i pracodawca wyrażają zgodę na rozwiązanie umowy o pracę. Strony same ustalają datę ustania stosunku pracy, a także warunki rozstania, na przykład wypłatę premii, prowizji czy dodatkowych świadczeń. W przeciwieństwie do jednostronnego wypowiedzenia umowy o pracę, nie trzeba tu zachowywać ustawowego okresu wypowiedzenia, a decyzja nie jest narzucona tylko przez jedną stronę.

Przy standardowym wypowiedzeniu pracodawca lub pracownik składa jednostronne oświadczenie woli i musi liczyć się z biegiem okresu wypowiedzenia oraz możliwymi roszczeniami drugiej strony. W przypadku rozwiązania umowy za porozumieniem stron obie strony dążą do polubownego zakończenia współpracy, co często pozwala uniknąć konfliktu, sporu sądowego czy napiętej atmosfery w miejscu pracy. Porozumienie stron jest przez praktykę działów HR uznawane za najbardziej elastyczną formę zakończenia stosunku pracy, bo pozwala dowolnie kształtować datę i warunki rozstania, o ile mieszczą się one w granicach prawa pracy.

Podstawą prawną jest art. 30 Kodeksu pracy, który przewiduje możliwość rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron, a jednocześnie stosuje się inne przepisy, na przykład o świadectwie pracy, wyrejestrowaniu z ZUS i rozliczeniach wynagrodzeń.

– szybkość zakończenia współpracy, brak okresu wypowiedzenia, możliwość uzgodnienia daty rozwiązania i warunków finansowych, ograniczenie ryzyka sporu w sądzie pracy, większa elastyczność dla pracownika i pracodawcy

Kiedy można rozwiązać umowę za porozumieniem stron?

Rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron możesz zastosować niemal w każdym momencie trwania stosunku pracy, niezależnie od rodzaju umowy i stażu zatrudnienia. Nie ma obowiązku podawania przyczyny takiego zakończenia współpracy, więc nie jest potrzebne formalne uzasadnienie, jak przy wypowiedzeniu z inicjatywy pracodawcy. Warto jednak zawsze przemyśleć skutki porozumienia stron dla świadczeń z ZUS, odpraw, uprawnień socjalnych i ewentualnych roszczeń, ponieważ raz podpisane porozumienie co do zasady zamyka drogę do odwołania się od samego faktu rozwiązania umowy.

W praktyce porozumienie stron jest często wykorzystywane w powtarzalnych sytuacjach w firmach i działach HR, między innymi w takich przypadkach:

• restrukturyzacja, zmiany organizacyjne lub zwolnienia grupowe, gdy pracodawca proponuje dobrowolne odejścia z dodatkową gratyfikacją,
• porozumienie na wyraźną prośbę pracownika, który chce szybko zmienić pracę i ominąć długi okres wypowiedzenia,
• zakończenie współpracy po umowie na okres próbny, jeśli strony chcą rozstać się w sposób ugodowy,
• zakończenie zatrudnienia po wykonaniu dużego projektu, wdrożenia lub kampanii, gdy dalsza współpraca nie jest potrzebna, ale strony chcą elastycznie ustalić termin zakończenia pracy.

W treści porozumienia możesz umieścić zapisy o odszkodowaniu lub odprawie, na przykład rekompensacie za szybsze rozstanie albo za rezygnację z długiego okresu wypowiedzenia. Ustawowe przepisy o odprawach nie nakładają jednak obowiązku wypłaty takiego świadczenia przy porozumieniu stron, chyba że wynika to z przepisów o zwolnieniach grupowych, układu zbiorowego pracy albo z wyraźnego ustalenia między stronami. Odprawa przy porozumieniu stron jest świadczeniem wynikającym z ustaleń stron, a nie automatycznym obowiązkiem pracodawcy.

Zawarcie porozumienia w trakcie zwolnień grupowych wpływa na prawo do odprawy ustawowej. W treści dokumentu trzeba wprost wskazać, czy pracownik zachowuje prawo do odprawy, czy rezygnuje z części lub całości uprawnień wynikających z ustawy o zwolnieniach grupowych oraz na jakich warunkach otrzymuje inne świadczenia pieniężne.

Jakie rodzaje umów można rozwiązać?

Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron dotyczy wszystkich umów pracowniczych uregulowanych przez Kodeks pracy. Możesz w ten sposób zakończyć umowę na okres próbny, umowę na czas określony, umowę na czas nieokreślony, umowę na zastępstwo oraz umowę o wykonanie określonej pracy, jeśli jeszcze jest stosowana w danym zakładzie. Porozumienie stron nie dotyczy umów cywilnoprawnych, takich jak umowa zlecenia lub umowa o dzieło, ponieważ te podlegają przepisom Kodeksu cywilnego i rządzą się odrębnymi zasadami wypowiadania i rozwiązywania.

Przy umowach terminowych, zwłaszcza zawartych na długi okres, powinieneś sprawdzić skutki wcześniejszego zakończenia zatrudnienia dla różnych uprawnień, między innymi prawa do odpraw, świadczeń socjalnych zakładu pracy oraz ewentualnych roszczeń o odszkodowanie za wcześniejsze rozwiązanie umowy o pracę.

Czy porozumienie można zawrzeć podczas urlopu lub choroby?

Prawo pracy dopuszcza zawarcie porozumienia stron również podczas urlopu wypoczynkowego, opiekuńczego lub w okresie zwolnienia lekarskiego, na przykład długotrwałej choroby. Nie ma zakazu podpisania porozumienia w czasie nieobecności pracownika spowodowanej urlopem albo chorobą, o ile obie strony świadomie wyrażają zgodę. Taka decyzja wpływa jednak na zasady rozliczenia zasiłku chorobowego, dalszych świadczeń z ubezpieczenia chorobowego lub macierzyńskiego oraz wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, dlatego warto przeanalizować, w jakim dniu najlepiej zakończyć stosunek pracy.

Możliwe jest zawarcie porozumienia także w tak zwanych okresach ochronnych, na przykład w ciąży, podczas urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego lub wychowawczego. Formalnie przepisy nie zabraniają takiego rozwiązania, ale podpisanie porozumienia stron w tych okresach może prowadzić do utraty części świadczeń lub skrócenia okresu pobierania zasiłków z ZUS. W takich przypadkach pracownik powinien dokładnie ustalić skutki dla zasiłku macierzyńskiego, rodzinnego oraz ewentualnych dodatków, a pracodawca powinien zadbać, by treść porozumienia jasno regulowała wszystkie należne świadczenia.

Przed podpisaniem porozumienia podczas urlopu macierzyńskiego lub chorobowego warto wprost rozpisać w dokumencie, jakie wynagrodzenia, dodatki i rekompensaty otrzyma pracownik, aby nie utracił prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego tylko przez nieprecyzyjne zapisy porozumienia.

Jak wygląda forma i treść porozumienia – wymagane elementy dokumentu

Porozumienie rozwiązujące stosunek pracy powinno być sporządzone w formie pisemnej, choć przepisy dopuszczają też ustne porozumienie. Z uwagi na bezpieczeństwo obu stron i ewentualne spory dowodowe w praktyce zawsze sporządza się pisemne porozumienie stron w dwóch egzemplarzach. Kodeks pracy nie narzuca szczegółowej treści takiego dokumentu, ale niektóre elementy muszą się w nim znaleźć, aby jasno wskazywał strony, rodzaj umowy, datę rozwiązania stosunku pracy i warunki rozliczeń finansowych.

W poprawnie przygotowanym porozumieniu warto uwzględnić następujące punkty i informacje:

• dane stron, czyli pełne imię i nazwisko pracownika, nazwa i adres pracodawcy, dane identyfikacyjne takie jak PESEL, NIP lub REGON,
• rodzaj i data zawarcia umowy o pracę oraz wskazanie stanowiska pracy, na przykład przedstawiciel handlowy lub kierownik działu,
• wyraźne oświadczenie stron o rozwiązaniu umowy o pracę na mocy porozumienia stron,
• wskazanie dokładnej daty rozwiązania stosunku pracy, czyli dnia, w którym ustają obowiązki pracownika i pracodawcy,
• postanowienia dotyczące rozliczeń, w tym termin i sposób wypłaty wynagrodzenia, a także sposób rozliczenia niewykorzystanego urlopu,
• zapisy o prowizjach, premiach, bonusach i innych zmiennych składnikach, na przykład rozliczanych pro rata do czasu przepracowanego w danym okresie,
• ewentualne ustalenia o odszkodowaniu, odprawie lub jednorazowym świadczeniu kompensacyjnym oraz warunkach ich wypłaty,
• klauzule końcowe, na przykład oświadczenie o dobrowolności zawarcia porozumienia, ewentualnym ograniczeniu dalszych roszczeń stron oraz informacja o wydaniu świadectwa pracy,
• miejsce i data sporządzenia dokumentu oraz czytelne podpisy pracownika i osoby uprawnionej do reprezentacji pracodawcy.

Jeżeli w porozumieniu pojawia się klauzula o zrzeczeniu się roszczeń, musi być niezwykle precyzyjna i zrozumiała dla pracownika. Ogólnikowe sformułowanie o zrzeczeniu się wszelkich roszczeń może zostać uznane za sprzeczne z prawem lub nieobejmujące niektórych uprawnień, na przykład tych, których pracownik nie znał w chwili podpisywania dokumentu. Dlatego zakres ewentualnego zrzeczenia warto zawsze określić szczegółowo, wraz z informacją o uzyskanej w zamian rekompensacie finansowej.

Jakie informacje muszą się znaleźć w porozumieniu?

W porozumieniu rozwiązującym stosunek pracy powinny znaleźć się następujące, konkretne informacje opisujące strony, umowę i finansowe warunki rozliczenia:

• pełne dane identyfikacyjne stron, w tym imię i nazwisko pracownika, nazwa pracodawcy oraz adresy,
• dokładne odniesienie do rozwiązanej umowy o pracę, czyli data jej zawarcia i wskazanie rodzaju umowy,
• jednoznaczna data rozwiązania umowy oraz dzień ustania obowiązku świadczenia pracy,
• ustalenia finansowe obejmujące wynagrodzenie końcowe, ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, należne prowizje i premie,
• informacja o obowiązku wydania i doręczenia pracownikowi świadectwa pracy,
• oświadczenie, że rozwiązanie umowy następuje dobrowolnie, w trybie porozumienia stron, bez przymusu jednej ze stron,
• podpisy pracownika i pracodawcy wraz z datą złożenia podpisów oraz miejscem sporządzenia dokumentu.

W zapisach o rozliczeniach warto jednoznacznie określić termin wypłaty wszystkich kwot, wskazać, czy chodzi o kwoty brutto czy netto, oraz potwierdzić walutę świadczeń, aby uniknąć wątpliwości przy wypłacie lub ewentualnej kontroli.

Ile egzemplarzy sporządzić i gdzie przechowywać dokumenty?

Przy rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron najlepiej przygotować kilka egzemplarzy dokumentu, aby zabezpieczyć interesy wszystkich stron. Standardowo sporządza się co najmniej po jednym podpisanym egzemplarzu dla pracownika i pracodawcy, a dodatkowy egzemplarz trafia do części B akt osobowych pracownika, czyli do dokumentacji pracowniczej. W większych firmach kopia porozumienia przekazywana jest także do działu płac lub księgowości, który odpowiada za naliczenie wynagrodzeń i rozliczeń podatkowo składkowych.

Pracodawca ma obowiązek archiwizacji dokumentacji pracowniczej zgodnie z przepisami o dokumentacji pracowniczej oraz własnymi procedurami wewnętrznymi. Oznacza to, że egzemplarz porozumienia powinien być przechowywany w aktach osobowych pracownika przez wymagany przepisami okres, natomiast dokumenty płacowe, w tym rozliczenie wynagrodzeń, są przechowywane odrębnie w dokumentacji płacowej. Pracownik również powinien zachować swój egzemplarz porozumienia, ponieważ może go potrzebować przy rejestracji w urzędzie pracy, dochodzeniu roszczeń lub jako dowód przebiegu zatrudnienia.

Podpisane porozumienie stron jest pełnoprawnym dowodem w razie sporu z pracodawcą lub pracownikiem, więc każda ze stron powinna przechowywać oryginał lub wyraźnie potwierdzoną kopię dokumentu.

Jakie są konsekwencje finansowe i formalne dla stron?

Rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron wiąże się z szeregiem rozliczeń finansowych i formalności po stronie pracodawcy oraz pracownika. Należy wypłacić wynagrodzenie za pracę do dnia rozwiązania umowy, ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, rozliczyć wszelkie prowizje, premie i dodatki, a także ewentualne odprawy czy odszkodowania, jeżeli strony to uzgodniły. Do konsekwencji formalnych należy również wystawienie świadectwa pracy, wyrejestrowanie pracownika z ubezpieczeń społecznych w ZUS oraz zgłoszenie właściwych informacji do urzędu skarbowego.

Strony mogą dość swobodnie ukształtować szczegółowe warunki rozliczeń związanych z porozumieniem stron. Możecie uzgodnić jednorazową wypłatę całości należności w ostatnim dniu pracy albo rozłożyć dodatkowe świadczenia na raty, na przykład płatne w kilku kolejnych miesiącach. Warunki finansowe powinny być zawsze jasno zapisane w treści porozumienia, z określeniem dat płatności, formy przelewu i ewentualnych warunków zawieszających, tak aby nie było sporu, czy i kiedy dane świadczenie się należy.

Dla lepszego zrozumienia rozliczeń warto spojrzeć na przykładową tabelę pokazującą, jak mogą wyglądać podstawowe składniki końcowego rozliczenia przy rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron:

Pod względem podatkowym i składkowym większość świadczeń wypłacanych przy porozumieniu stron jest rozliczana w taki sam sposób jak zwykłe wynagrodzenie za pracę. Od kwot brutto nalicza się składki na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne, a następnie podatek dochodowy, z pewnymi wyjątkami przewidzianymi w przepisach szczególnych. Wpływ porozumienia stron na prawo do zasiłków z ZUS oraz świadczeń rehabilitacyjnych trzeba każdorazowo ocenić, uwzględniając okresy ubezpieczenia, powód rozwiązania umowy oraz status osoby po ustaniu zatrudnienia.

Jak rozliczyć wynagrodzenie, niewykorzystany urlop i prowizje?

Rozliczenie końcowe przy rozwiązaniu umowy o pracę za porozumieniem stron obejmuje kilka stałych elementów, które dział kadrowo płacowy powinien policzyć na podstawie danych z ewidencji czasu pracy i listy płac. Po pierwsze nalicza się wynagrodzenie za pracę wykonaną do dnia rozwiązania umowy, czyli proporcjonalnie do liczby przepracowanych dni w danym miesiącu. Po drugie oblicza się ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy zgodnie z zasadami wynikającymi z Kodeksu pracy, wykorzystując współczynnik ekwiwalentu oraz przeciętne wynagrodzenie pracownika. Po trzecie trzeba rozliczyć prowizje i premie, na przykład sprzedażowe, na zasadzie proporcjonalności do okresu referencyjnego albo według reguł opisanych w regulaminie wynagradzania lub umowie o pracę.

Aby uporządkować takie rozliczenia, można posłużyć się prostą tabelą z polami do wypełnienia przez dział płac:

Strony mogą w porozumieniu dodatkowo uzgodnić wypłatę odprawy lub jednorazowego świadczenia kompensacyjnego, a takie ustalenie musi zostać wprost wpisane do dokumentu, z określeniem kwoty i terminu zapłaty.

Kiedy wystawić świadectwo pracy i zgłosić pracownika do ZUS?

Przy rozwiązaniu umowy na mocy porozumienia stron pracodawca ma obowiązek wystawić i wydać świadectwo pracy w dniu ustania stosunku pracy. Dokument powinien zostać przekazany pracownikowi najpóźniej w ostatnim dniu zatrudnienia, czy to osobiście, czy wysłany pocztą, zgodnie z przepisami. W świadectwie pracy należy rzetelnie wpisać wszystkie wymagane dane, między innymi tryb rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron, okresy zatrudnienia oraz informacje o wykorzystanych urlopach i innych świadczeniach.

Po zakończeniu stosunku pracy pracodawca powinien niezwłocznie wyrejestrować pracownika z ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych na formularzu ZUS ZWUA. Termin na przekazanie tego formularza to kilka dni od ustania stosunku pracy, zgodnie z aktualnymi wymogami ZUS, a jego niedochowanie może utrudnić pracownikowi uzyskanie zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub świadczeń dla bezrobotnych. Prawidłowe i terminowe zgłoszenia do ZUS mają bezpośredni wpływ na ciągłość ubezpieczenia i możliwość skorzystania ze świadczeń po zakończeniu zatrudnienia.

Wraz z wydaniem świadectwa pracy warto przekazać pracownikowi informację, że może on zarejestrować się w powiatowym urzędzie pracy w celu ubiegania się o status osoby bezrobotnej i zasiłek dla bezrobotnych, jeśli spełnia ustawowe warunki.

Ryzyka i ograniczenia przy porozumieniu stron

Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron niesie ze sobą także pewne ryzyka, zwłaszcza po stronie pracownika, który często rezygnuje z ochrony wynikającej z przepisów o wypowiadaniu umów. Podpisując porozumienie, pracownik traci możliwość podważania samego faktu rozwiązania stosunku pracy, ponieważ wyraził na nie zgodę i nie może żądać przywrócenia do pracy z powodu nieuzasadnionego wypowiedzenia. Istnieje też ryzyko utraty części świadczeń z ZUS, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub dodatków rodzinnych, jeżeli porozumienie zostanie zawarte w niekorzystnym momencie albo bez przemyślenia jego skutków.

Dużym zagrożeniem jest także zbyt szeroka klauzula o zrzeczeniu się roszczeń, która może obejmować na przykład roszczenia o nadgodziny, premie lub wyrównanie wynagrodzenia. Jeżeli pracownik podpisuje porozumienie pod presją, w sytuacji niemal przymusu, potem może próbować kwestionować dobrowolność złożonego oświadczenia w sądzie pracy. W takich sytuacjach sąd bada, czy porozumienie zostało zawarte dobrowolnie, świadomie oraz czy pracownik rozumiał konsekwencje zawartego w nim zrzeczenia się roszczeń.

Ograniczeniem porozumienia stron jest to, że przepisy nie wymagają przy tym trybie wypłaty odprawy pracownikowi, nawet przy długim stażu pracy. Odprawa będzie należna tylko wtedy, gdy wynika z przepisów o zwolnieniach grupowych, układów zbiorowych, regulaminów wynagradzania lub bezpośrednio z postanowień samego porozumienia. Dlatego pracownik, który decyduje się na podpisanie porozumienia przy likwidacji stanowiska, powinien zadbać o wpisanie do dokumentu odpowiedniej kwoty świadczenia pieniężnego.

Zadbaj o jasny zapis o dobrowolności zawarcia porozumienia, a także o informację, że pracownik miał czas na zapoznanie się z jego treścią i możliwość zgłoszenia uwag. Takie sformułowania są bardzo ważne w razie sporu o to, czy podpisanie dokumentu nie nastąpiło pod presją lub groźbą utraty innych praw.

Jak przygotować wzór pisma i jakie sformułowania stosować?

Praktyczny wzór porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę powinien być napisany prostym, zrozumiałym językiem oraz podzielony na wyraźne części. W dokumencie warto osobno wyróżnić dane stron, opis rozwiązanej umowy, jednoznaczne oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę za porozumieniem stron, ustalenia dotyczące rozliczeń finansowych, datę zakończenia stosunku pracy oraz podpisy. Im bardziej przejrzysty wzór, tym łatwiej uniknąć pomyłek formalnych i nieporozumień przy rozliczeniach.

Poniżej znajdziesz prosty wzór tekstu porozumienia, który można dostosować do potrzeb konkretnej firmy, na przykład takiej jak Firma Aladyn lub spółka DOM SA, oraz krótki przykład uzupełnienia z fikcyjnymi danymi:

POROZUMIENIE O ROZWIĄZANIU UMOWY O PRACĘ NA MOCY POROZUMIENIA STRON

zawarte w dniu …………………………………. w …………………………………. pomiędzy:

1) ……………………………………………………………………………………………………, zamieszkałym(a) ………………………………………………………………………………………….., legitymującym(a) się numerem PESEL …………………………………., zatrudnionym(ą) na stanowisku ………………………………………………………………………………………………, zwanym(ą) dalej „Pracownikiem”,

a

2) …………………………………………………………………………………………………… z siedzibą w ………………………………………………………………………………………………, NIP …………………………………., REGON …………………………………., reprezentowaną przez ………………………………………………………………………………………………, zwaną dalej „Pracodawcą”.

§ 1

Strony zgodnie postanawiają rozwiązać umowę o pracę zawartą dnia …………………………………. w …………………………………. na stanowisku …………………………………., w trybie porozumienia stron, ze skutkiem na dzień ………………………………….

§ 2

Pracodawca zobowiązuje się wypłacić Pracownikowi wynagrodzenie za pracę wykonaną do dnia rozwiązania umowy, ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz należne premie i prowizje zgodnie z obowiązującymi przepisami i regulaminami, w terminie do dnia ………………………………….

§ 3

Strony postanawiają, że Pracodawca wypłaci Pracownikowi dodatkowe świadczenie pieniężne w kwocie …………………………………. zł brutto tytułem dobrowolnej odprawy, płatne w terminie do dnia ………………………………….

§ 4

Strony oświadczają, że zawarły niniejsze porozumienie dobrowolnie, po zapoznaniu się z jego treścią, bez jakiejkolwiek presji drugiej strony.

…………………………………. (podpis Pracownika) …………………………………. (podpis Pracodawcy)

PRZYKŁAD WYPEŁNIENIA

POROZUMIENIE O ROZWIĄZANIU UMOWY O PRACĘ NA MOCY POROZUMIENIA STRON

zawarte w dniu 30.09.2025 r. w Warszawie pomiędzy:

1) Janem Tomczykiem, zamieszkałym w Warszawie przy ul. Kwiatowej 10, PESEL 80010112345, zatrudnionym na stanowisku specjalisty ds. sprzedaży, zwanym dalej „Pracownikiem”,

a

2) Firmą Aladyn sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie przy ul. Kwiatowej 185b, NIP 5250000000, REGON 012345678, reprezentowaną przez Martę Nowak, Kierownika działu handlowego, zwaną dalej „Pracodawcą”.

§ 1

Strony zgodnie postanawiają rozwiązać umowę o pracę zawartą dnia 02.01.2017 r. w Warszawie na stanowisku specjalisty ds. sprzedaży, w trybie porozumienia stron, ze skutkiem na dzień 31.10.2025 r.

Przy tworzeniu takich dokumentów warto korzystać z precyzyjnych, sprawdzonych sformułowań, które nie budzą wątpliwości interpretacyjnych. Możesz użyć zwrotów typu: „Strony zgodnie postanawiają rozwiązać umowę o pracę zawartą dnia … w trybie porozumienia stron ze skutkiem na dzień …”, „Pracodawca zobowiązuje się wypłacić Pracownikowi kwotę … zł brutto tytułem … w terminie do dnia …” czy „Strony oświadczają, że niniejsze porozumienie wyczerpuje ich wzajemne rozliczenia wynikające ze stosunku pracy, z wyjątkiem świadczeń wskazanych w § …”.

Nie stosuj ogólnikowych i zbyt szerokich zapisów w rodzaju „pracownik zrzeka się wszelkich roszczeń”, jeżeli nie zostało jasno opisane, jakich kategorii roszczeń dotyczy zrzeczenie i jaką otrzymuje za to rekompensatę finansową.

Wzór porozumienia powinien zawierać oddzielne oświadczenie pracownika, że zapoznał się z treścią dokumentu, rozumie jego skutki i podpisuje go z własnej, nieprzymuszonej woli. Taki zapis znacząco wzmacnia bezpieczeństwo pracodawcy i ułatwia obronę porozumienia w razie sporu przed sądem pracy.

Co warto zapamietać?:

• Porozumienie stron to dobrowolny, dwustronny sposób zakończenia umowy o pracę (art. 30 KP), bez obowiązku zachowania okresu wypowiedzenia i bez konieczności podawania przyczyny – strony samodzielnie ustalają datę zakończenia i warunki finansowe.
• Można w ten sposób rozwiązać każdą umowę o pracę (próbna, określona, nieokreślona, zastępstwo), także w czasie urlopu, choroby, ciąży czy urlopów macierzyńskich/rodzicielskich – ale wymaga to analizy skutków dla zasiłków ZUS, odpraw i innych świadczeń.
• Odprawa przy porozumieniu stron nie jest z mocy prawa obowiązkowa (poza sytuacjami wynikającymi ze zwolnień grupowych, układów zbiorowych lub regulaminów) – jej wypłata i wysokość muszą wynikać wprost z treści porozumienia.
• Kluczowe elementy dokumentu: pełne dane stron, dokładne oznaczenie umowy, jednoznaczna data rozwiązania, szczegółowe zasady rozliczeń (wynagrodzenie, ekwiwalent za urlop, premie, prowizje, odprawy), informacja o świadectwie pracy, jasne oświadczenie o dobrowolności i czytelne podpisy; unikać ogólnikowego „zrzeczenia się wszelkich roszczeń”.
• Skutki i obowiązki po stronie pracodawcy: pełne rozliczenie finansowe (wynagrodzenie do dnia rozwiązania, ekwiwalent urlopowy, prowizje, ewentualne odprawy), wystawienie i wydanie świadectwa pracy w dniu ustania stosunku pracy, terminowe wyrejestrowanie z ZUS (ZUS ZWUA); po stronie pracownika – utrata możliwości kwestionowania samego faktu rozwiązania umowy i potencjalne ryzyko utraty części świadczeń, jeśli porozumienie podpisano w niekorzystnym momencie.